1. Metal köpük we alýumin köpük näme
Taryhyň dowamynda köpükli metaldan tapylmagy, material in engineeringenerçiliginiň ähli ugrundaky öwrülişikde möhüm tapgyry emele getirýär. Metal köpük köp sanly gözeneklere eýe bolan we gurluşy boýunça gaz bilen doldurylan demir gurluşdan ybarat materialdyr [2]. Bu metal köpükleriň gözenekleri biri-birine bagly ýa-da möhürlenip bilner we 2-nji (a) (b) [3] suratda görkezilişi ýaly açyk öýjükli köpük we ýapyk öýjükli köpük diýilýär. Şolaryň arasynda alýumin köpükli material häzirki wagtda iň gözenekli, pes dykyzlygy, ýeňil agramy, ýokary güýji, gowy gysylmagy, güýçli täsir siňdirişi, gowy ses siňdiriş öndürijiligi we gowy elektromagnit gorag öndürijiligi sebäpli iň geljegi uly köpük metaldyr. Ajaýyp öndürijilik, şonuň üçin “demir ýyldyzy” [4], aerokosmik in engineeringenerçiligi, önümçilik we fizika ylymlary ýaly beýleki gaýtadan işleýiş usullarynda giňden ulanylýar.
2-nji surat. Alýumin köpüklenen gurluş aýratynlyklary: (a) Açyk öýjükli alýumin köpük; (B) osedapyk öýjükli alýumin köpük [3]
2. Alýumin köpükli tapyldy
Taryhyň dowamynda süňk, agaç we pomza ýaly materiallar uzak wagt bäri giňden ulanylýar. Gözlegçileriň köpüsi, bu materiallaryň peýdasynyň metal köpük ýaly adam tarapyndan öndürilen materiallaryň öndürilmegine kömek edendigini çaklaýarlar. Häzirki wagtda ulanylýan köpük tehnologiýalarynyň köpüsiniň 1950-nji ýyllardan bäri teklip edilendigine garamazdan, gözlegler alýumin köpükli açyşyň 1926-njy ýyldan başlap boljakdygyny, Ma De Melleriň ilkinji gezek fransuz patentinde metal köpüklenmegi barada aýdandygyny görkezýär. Meller bir gezek metal köpüklemek prosesine eredilen metala inert gazyny girizmek ýa-da eredilen metalda karbonat ýaly köpükleýji serişdäni ulanmak arkaly ýetip boljakdygyny öňe sürdi. Bu ideýa esaslanýan patent bolsa-da, alýumin köpügini ösdürmekde zerur indiki ädimler üçin esas döredýär. Jon C. Elliott bu pikiri 20 ýyl soň hasam ösdürip, Meller patentiniň täzelenen görnüşini dizaýn etdi we 1990-njy ýyllarda Japanaponiýada materialyň täjirleşdirilmegine goşant goşan ilkinji alýumin köpügini hödürledi. Neşir edilmeginiň düýbüni tutdy [5].
3. Alýumin köpükli öndürijilik we ulanmak
Alýumin köpükli, ýokary gözenekli we gözenekli gurluşly metaldyr, möhürlenen gözenekler metal materialyň umumy göwrüminiň dörtden üç bölegini emele getirýär we materialy gaty ýeňilleşdirýär [7]. Aboveokardaky aýratynlyklardan başga-da, köpükli alýumin köp energiýa siňdiriş aýratynlyklaryna we ýokary gysylmagyna eýe [7]. Dykyzlygy barada gözlegçiler alýumin köpükli nusgalaryň köpüsiniň dykyzlygynyň takmynan 0,4-1,2 g · sm-3 bolandygyny anykladylar [6]. Mundan başga-da, köpüklenen alýumin köp ses siňdirişine, gaýtadan işlemegine we pes ýylylyk geçirijiligine eýedir [7].
Ulanyş nukdaýnazaryndan, elektromagnit gorag, ýeňil agram we alýumin köpüginiň siňdiriji häsiýetleri, aşa fiziki gurşawlara garşylygy sebäpli gözegçilik edilýän ýadro birleşdiriş enjamlarynda, awtoulaglarda, howa we gurluşyk pudaklarynda ulanylýan komponentler üçin ideal dalaşgär bolýar. Dolandyryp bolýan ýadro birleşdiriş enjamynda ýapyk öýjükli alýumin köpük ajaýyp elektromagnit gorag materialydyr. Alýumin köpükli skeletiň özara baglanyşygy sebäpli, ägirt uly ýerüsti meýdany we elektromagnit tolkunlary siňdirmek we şöhlelendirmek üçin gowy ukyby bar. Köpükli alýuminiň ajaýyp elektromagnit gorag ukybyna eýe bolmagy üçin siňdiriş ýitgisi, şöhlelenmäniň ýitmegi we ş.m. ýaly dürli ýitgiler ýüze çykýar. Mundan başga-da, köpükli alýuminiň elektromagnit gorag täsirliliginiň ilki peselmek, soň bolsa elektromagnit tolkun ýygylygynyň ýokarlanmagy bilen ýokarlanmak tendensiýasyny görkezendigi anyklandy [3]. Howa giňişliginde kosmos konuslaryny ýa-da turbinaly bölekleri ýasamak üçin köpükli alýumin ulanylýar. Köpükli alýuminiň pes hili sebäpli uçar bölekleriniň umumy agramyny azaltmak üçin aýratyn peýdalydyr [7]. Ajaýyp energiýa siňdiriji material hökmünde köpükli alýumin kosmos gämileriniň buferlerini, yrgyldy sorujylaryny we kosmos gämisiniň gaýdyp geliş kabinasynyň düýbüni öndürmek üçin ulanylýar, kosmos gämisi howpsuz gonmagy we kosmonawtlaryň we kosmos enjamlarynyň howpsuzlygyny gorap biler. Energiýanyň täsirli siňdirilmegi we zarba siňdirilmegi arkaly köpükli alýumin, kosmos gämileriniň gonmagynyň täsiri astynda 3-nji suratda görkezilişi ýaly kosmonawtlaryň howpsuzlygyny üpjün edip biler [8].
3-nji surat. Täsirlere çydamly bilginiň bölekleýin gurluşy gowulaşdy [8]
1-ýokarky deri; 2 köpükli alýumin zolaklar; 3 aşaky deri
Awtoulag pudagynda köpükli alýumin çarçuwada ulanylýan bölekleriň umumy sanyny azaltmaga kömek edýär, gurnama işini has netijeli edýär we netijede çykdajylary azaltmaga we öndürijiligi ýokarlandyrmaga kömek edýär [7]. Häzirki wagtda köpük alýuminiý, 4-nji suratda görkezilişi ýaly bazardaky awtoulag korpuslarynyň gurluşlarynda çaknyşma garşy barlarda, şöhlelerde we gapy şöhlelerinde ulanylýar.
4-nji surat. (A) awtoulag korpusynyň bölekleýin energiýa siňdiriji bölekleriniň diagrammasy;
(B) Köpük alýumininiň çakyşmagyna garşy çyzgysynyň shemasy
Gurluşyk pudagynda köpükli alýuminiň esasy ulanylmagy, güýçli sesiň öňüni almak üçin goraýjy, oda çydamly päsgelçilikdir. Arhitekturada ýapyk öýjükli alýumin köpüginiň adaty ulanylyşy Şanhaý SOHO Fuxing Plaza. Dizaýner, 6-njy suratda görkezilişi ýaly sesi siňdirmek we izolýasiýa etmek üçin köp mukdarda köpük alýuminini ulanýar.
Alýumin köpükli tapylmagy ajaýyp üstünlik hasaplanýar. Köpükli alýumin materialy ajaýyp elektromagnit gorag öndürijiligini, ýeňil agramyny, pes dykyzlygyny, zarba siňdirişini we energiýa siňdiriş işini birleşdirýär, şonuň üçin häzirki wagtda dürli pudaklarda gaty gowy işleýär. Giňişlik. Gyzykly tarapy, alýumin köpükli gaýtadan işlenip bilinjek ekologiýa taýdan arassa önüm bolup, onuň durnukly materialdygyny we geljekde senagat önümlerinde köp mukdarda ulanylmagyna garaşylýar.
Iş wagty: Noýabr-30-2021





